Co potrzeba przed rozpoczęciem szycia
Do ręcznego szycia w warunkach domowych potrzebna jest igła o odpowiednim rozmiarze, nić dopasowana do tkaniny oraz mały kawałek mydelka lub kredy krawiecka do oznaczania linii. W Polsce sprzedawane są zestawy igieł z numeracją od 1 do 12 – im wyższy numer, tym igła cieńsza i krótsza.
Do naprawy odzieży codziennej (bawełna, poliester, mieszanki) najczęściej stosuje się igły w rozmiarze 7–9. Do materiałów grubszych, takich jak denim czy wełna, używa się igieł krótszych i grubszych (rozmiar 3–5).
Ścieg prosty (fastrygowy)
Ścieg prosty, zwany też fastrygą, to najprostszy ze ściegów ręcznych. Polega na prowadzeniu igły na przemian przez wierzch i spód tkaniny, tworząc równomiernie rozmieszczone przebicia. Długość jednego ściegu wynosi zazwyczaj od 5 do 10 mm.
Zastosowania:
- tymczasowe złączenie dwóch warstw tkaniny przed właściwym szyciem
- znakowanie linii cięcia lub złożenia na tkaninie
- zbieranie tkaniny do marszczenia
Fastrygę wykonuje się nicią kontrastującą z tkaniną, żeby łatwo ją było usunąć po zakończeniu pracy właściwej.
Ścieg ścisły (ścieg do szycia)
Ścieg ścisły, znany też jako ścieg do tyłu (ang. backstitch), stosuje się wszędzie tam, gdzie ścieg musi być trwały. Igła wraca do połowy poprzedniego ściegu – stąd nazwa. Efekt z wierzchu tkaniny przypomina szew maszynowy.
Sposób wykonania:
- Wprowadź igłę od dołu tkaniny i przeciągnij nić.
- Wbij igłę o ok. 3 mm z powrotem w tył, za punkt wyjścia.
- Wyprowadź igłę z przodu tkaniny o 3 mm do przodu od pierwszego punktu.
- Powtarzaj, wbijając igłę zawsze w koniec poprzedniego ściegu.
Ścieg obrzucający
Ścieg obrzucający (niem. Überwendlingsstich) stosuje się do zabezpieczania brzegów tkaniny przed strzępieniem. Igła przechodzi przez tkaninę pod kątem, a nić oplata brzeg. Jest to odpowiednik serżu wykonywanego maszynowo.
Gęstość ściegu obrzucającego zależy od rodzaju tkaniny: przy bawełnie i podobnych materiałach stosuje się odstępy ok. 3–4 mm, przy tkaninach luźno tkanych zmniejsza się do 2 mm.
Ścieg kryty
Ścieg kryty jest stosowany do podwijania i przyszywania podszewek, gdy szew ma być niewidoczny od zewnątrz. Igła chwyta minimalną ilość tkaniny z wierzchu i przesuwa się wzdłuż złożonego brzegu, wprowadzając go do warstwy spodniej.
Kluczowe cechy ściegu krytego:
- nić powinna być tego samego koloru co tkanina
- każde przebicie chwyta zaledwie 1–2 nitki z tkaniny wierzchniej
- naciąg nici musi być równomierny, nie za mocny
Dobór nici do tkaniny
Ogólna zasada: nić powinna być tego samego składu lub zbliżona do tkaniny. Do bawełny stosuje się nici bawełniane lub poliestrowe, do dzianin – nici elastyczne. Zbyt gruba nić może powodować zbieranie się tkaniny, zbyt cienka – przerywanie się pod naciągiem.
Polskie sklepy krawieckie oferują nici w systemie numeracji tex lub Nm (metryczny). Dla napraw codziennej odzieży wystarczają nici w przedziale 50/2 do 40/2 (grubość odpowiednia do tkanin średnich).