Rodzaje guzików i ich właściwości
Guziki sprzedawane w Polsce można podzielić na trzy podstawowe typy ze względu na sposób mocowania do tkaniny:
- Dwuotworkowy – dwa otwory przechodzące przez całą grubość guzika. Stosowany w bluzach, koszulach i lżejszej odzieży.
- Czterootworkowy – cztery otwory. Umożliwia mocniejsze przyszycie i różne wzory przebicia nici (równoległy, krzyżowy).
- Trzpieniowy (szypułkowy) – metalowy lub plastikowy trzonek na spodzie guzika. Stosowany przy tkaninach grubszych, np. płaszczach i kurtkach dżinsowych, bo szypułka daje przestrzeń potrzebną do zapięcia przez grubą tkaninę.
Przygotowanie do wymiany guzika
Przed przyszyciem nowego guzika należy usunąć pozostałości poprzedniego: obciąć nić i wyciągnąć jej końce z tkaniny. Warto też sprawdzić stan tkaniny w miejscu mocowania – jeśli jest przetarta lub rozciągnięta, warto podłożyć od spodu małą łatkę wzmacniającą z tej samej lub podobnej tkaniny.
Nić do przyszywania guzika powinna być grubsza niż standardowa nić do szycia lub złożona podwójnie. W polskich sklepach krawiectwa amatorskiego dostępne są specjalne nici do guzików (oznaczane jako „nici do guzików" lub „buttonhole thread"), które są mocniejsze i bardziej odporne na tarcie.
Przyszywanie guzika dwuotworkowego
- Nawlecz igłę i zrób węzeł na końcu nici. Dla tkanin cienkich wystarczy nić pojedyncza, dla grubszych – złożona podwójnie.
- Oznacz miejsce guzika – tkanina nie może być naciągana.
- Wprowadź igłę od spodu tkaniny w miejscu zamocowania.
- Przeciągnij igłę przez jeden otwór guzika od dołu do góry.
- Wbij igłę w drugi otwór i przeciągnij przez tkaninę na spód.
- Powtórz ten ruch minimum 5–6 razy.
- Zakończ, owijając nić kilka razy wokół nitki łączącej guzik z tkaniną (tworzy to trzonek), i zrób węzeł od spodu.
Trzonek z nici jest ważny przy grubszych tkaninach – bez niego guzik będzie ciągnął tkaninę i może się wyrwać.
Przyszywanie guzika czterootworkowego
Przy czterech otworkach igła może przebiegać na kilka sposobów:
- Równoległy – otwory 1–3 i 2–4 osobno, tworząc dwie równoległe linie nici.
- Krzyżowy – otwory 1–4 i 2–3, tworząc kształt X lub +.
- Schodkowy – otwory 1–2, potem 3–4, tworzące wzór „L".
Niezależnie od wzoru minimalna liczba przebić to 4 razy na każdą parę otworów. Po zakończeniu szycia nić owija się wokół łącznika między guzikiem a tkaniną identycznie jak przy guzisku dwuotworkowym.
Przyszywanie guzika trzpieniowego
Guzik trzpieniowy ma gotowy trzonek, więc nie ma potrzeby tworzenia go z nici. Igła przechodzi przez pętelkę trzpienia i przez tkaninę kilkakrotnie. Minimalna liczba przebić to 6–8 dla standardowych tkanin.
Przy kurtce dżinsowej lub płaszczu warto podłożyć mały guzik pomocniczy (tzw. guzik zapasowy) od spodu tkaniny, co zapobiega jej rozrywaniu przy mocnym naciągu.
Różnice przy tkaninach cienkich i grubych
Tkaniny cienkie (batyst, szyfonowy poliester, jedwab) wymagają:
- cienkiej igły (rozmiar 9–12)
- nici w podobnym kolorze co tkanina, bo każde przebicie jest widoczne
- mniejszej liczby owinięć wokół trzpienia – tkanina nie potrzebuje dużego luzu
Tkaniny grube (denim, wełna, drelich) wymagają:
- grubszej igły (rozmiar 3–5) lub specjalnej igły dżinsowej
- podwójnej nici lub nici do guzików
- dłuższego trzpienia z nici – od 3 do 5 mm, żeby guzik nie napinał tkaniny przy zapinaniu